हिंगोली जिला

हिंगोली जिल्ह्याचा इतिहास (Hingoli District History in Hindi)

हिंघोली जिल्हा महाराष्ट्र राज्याच्या मराठवाडा विभागाचा एक भाग आहे. या जिल्ह्याचा इतिहास प्राचीन काळापासून सुरू आहे.

प्राचीन काळ:

• हिंगोली जिल्ह्याचा प्राचीन काळात 'हिंघुल' या नावाने ओळखला जात असे. हा प्रदेश 'हिंघुल' या औषधी वनस्पतीसाठी प्रसिद्ध होता.
• प्राचीन काळात हा प्रदेश 'वैदर्भ' म्हणून ओळखला जात होता आणि 'विदर्भ' या राज्याचा एक भाग होता.
• हा प्रदेश 'गुप्त', 'वकाटक', 'राष्ट्रकूट' आणि 'चालुक्य' या राजवंशाच्या अधिपत्याखाली होता.

मध्ययुगीन काळ:

• १४ व्या शतकात, हा प्रदेश 'बहामनी साम्राज्या'च्या अधिपत्याखाली आला.
• १६ व्या शतकात, हा प्रदेश 'मुघल साम्राज्या'च्या अधिपत्याखाली आला.
• १८ व्या शतकात, हा प्रदेश 'निजाम'च्या अधिपत्याखाली आला.
• हिंगोली 'निजाम'च्या सैन्याचे एक महत्वपूर्ण तळ होते कारण ते विदर्भाच्या सीमेवर होते.
• १८०३ मध्ये, 'तिपू सुलतान' आणि 'मराठे' यांच्यात झालेल्या युद्धात, हिंगोलीचे महत्त्वपूर्ण स्थान होते.
• १८५७ मध्ये, 'नागपूरकर' आणि 'भोसले' यांच्यात झालेल्या युद्धातही हिंगोलीचे स्थान महत्त्वाचे होते.

आधुनिक काळ:

• १९५६ मध्ये, भारताची स्वातंत्र्यप्राप्ती झाल्यानंतर, मराठवाडा मुंबई राज्याला जोडला गेला.
• १९६० मध्ये, हिंगोली परभणी जिल्ह्याचा एक भाग बनला.
• १ मे १९९९ रोजी, हिंगोली जिल्हा परभणी जिल्ह्यापासून वेगळा झाला.
• आज हिंगोली जिल्ह्यात पाच तहसील आहेत: हिंगोली, कलामनूरी, सेनगाव, औंधा नागनाथ आणि बसमत.

हिंगोली जिल्ह्याची काही प्रमुख ठिकाणे:

• औंधा नागनाथ: भगवान शंकराचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.
• कलामनूरी: जुनी तळी, शिवाजी महाराजांचे किल्ले आहेत.
• सेनगाव: इतिहासप्रसिद्ध 'सेनगाव किल्ला' आहे.
• हिंगोली: 'नंदुरबार' येथील 'शिवाजी महाराजांचे किल्ले' आहेत.

हिंगोली जिल्ह्याचा इतिहास, त्याची संस्कृती, त्यातील लोक आणि त्याची परंपरा या सगळ्यांचा जिल्ह्याच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान आहे.